Niedokończone i niewykonane roboty to częsta przyczyna konfliktów: wykonawca opóźnia się z robotami, przerywa je albo porzuca plac budowy, a inwestor traci możliwość korzystania z obiektu w planowanym terminie. Inwestor może w takiej sytuacji dochodzić kar umownych lub odszkodowania, w określonych przypadkach odstąpić od umowy i zlecić dokończenie prac innemu wykonawcy. Odstąpienie wymaga ostrożności, ponieważ błędy w oświadczeniu lub w rozliczeniu robót mogą pogorszyć pozycję inwestora. Kancelaria w Sosnowcu pomaga ocenić sytuację, zabezpieczyć interesy i podjąć właściwe kroki prawne, także po stronie wykonawców.
Autor: adwokat Paulina Leszczyńska. Treść zaktualizowano: 13 października 2026 r. Pozostałe tematy opisuje strona Spory budowlane i remontowe.
Wykonawca może nie dotrzymać terminu albo w ogóle nie wykonać części robót. Od tego, która sytuacja zachodzi, zależą uprawnienia inwestora.
Prace trwają, ale termin zakończenia lub terminy etapów zostały przekroczone. Inwestor ocenia, kto odpowiada za opóźnienie, i może dochodzić kar umownych lub odszkodowania.
Wykonawca nie rozpoczął albo przerwał prace. Wchodzi w grę odstąpienie od umowy, rozliczenie wykonanych robót i dokończenie przez innego wykonawcę na koszt dotychczasowego.
| Instrument | Kiedy | Na co uważać |
|---|---|---|
| Kary umowne | Gdy umowa przewiduje karę za opóźnienie lub zwłokę w usunięciu wad | Sąd może je miarkować, gdy są rażąco wygórowane lub zobowiązanie wykonano w znacznej części |
| Odszkodowanie | Gdy opóźnienie lub niewykonanie spowodowało szkodę | Trzeba wykazać szkodę i jej związek z naruszeniem umowy |
| Odstąpienie od umowy | Gdy wykonawca opóźnia się tak dalece, że nie jest prawdopodobne ukończenie prac w terminie, a w innych przypadkach po wezwaniu z terminem | Prawidłowe oświadczenie, inwentaryzacja robót i rozliczenie wykonanych prac |
| Dokończenie przez innego wykonawcę | Po odstąpieniu lub po bezskutecznym wezwaniu, gdy przepisy i umowa na to pozwalają | Dokumentacja stanu robót, rozliczenie zaliczek, dowody kosztów |
O tym, czy doszło do opóźnienia, decydują postanowienia umowy: termin zakończenia robót, harmonogram, terminy etapów. Ważne jest odróżnienie opóźnienia, za które odpowiada wykonawca, od sytuacji, w których przyczyny leżą po stronie inwestora (brak dostępu do placu budowy, zmiany zakresu prac, niedostarczenie materiałów) lub wynikają z okoliczności niezależnych od stron. Od tej oceny zależą uprawnienia stron.
Umowa może przewidywać kary umowne za opóźnienie lub za zwłokę w usunięciu wad. Nie zawsze są one należne w pełnej wysokości: sąd może je miarkować, na przykład gdy zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane albo kara jest rażąco wygórowana. Inwestor może także dochodzić odszkodowania, jeżeli opóźnienie spowodowało szkodę, a umowa lub przepisy na to pozwalają.
Jeżeli wykonawca opóźnia się z rozpoczęciem lub wykonaniem prac tak dalece, że nie jest prawdopodobne, aby ukończył je w terminie, inwestor może w określonych przypadkach odstąpić od umowy jeszcze w trakcie realizacji. Odstąpienie wymaga ostrożności: oświadczenie powinno być prawidłowo sporządzone i dostarczone, a przed jego złożeniem warto sporządzić inwentaryzację wykonanych robót oraz ocenić, co należy się wykonawcy za dotychczasowe prace. Wpłacone zaliczki rozlicza się odrębnie, o czym więcej na stronie o zwrocie zaliczek i zadatków.
Po odstąpieniu od umowy lub w razie rażących zaniedbań inwestor często zleca dokończenie prac innemu wykonawcy. Warto wcześniej zadbać o dokumentację stanu robót, rozliczenie zaliczek i zabezpieczenie dowodów, aby możliwe było dochodzenie od pierwotnego wykonawcy zwrotu różnicy kosztów i odszkodowania. Gdy wykonane prace są wadliwe, zob. także wady robót budowlanych i nienależyte wykonanie umowy.
Po stronie wykonawcy kancelaria pomaga w obronie przed karami umownymi, wykazaniu przyczyn opóźnienia leżących po stronie inwestora, dochodzeniu wynagrodzenia za wykonane i dodatkowe prace oraz w negocjacjach dotyczących zmiany terminów. Szerzej o wynagrodzeniu na stronie o dochodzeniu zapłaty za wykonane prace. Pierwszą rozmowę można odbyć w kancelarii w Sosnowcu albo w formie porady prawnej online.
Sprawdzić umowę i harmonogram, ocenić, kto odpowiada za opóźnienie, wezwać wykonawcę na piśmie do wykonania prac w wyznaczonym terminie i zachować dokumentację. Dalsze kroki, takie jak kary umowne czy odstąpienie, zależą od treści umowy i przepisów.
Jeżeli umowa je przewiduje. Kary nie zawsze są należne w pełnej wysokości, ponieważ sąd może je miarkować, na przykład gdy są rażąco wygórowane albo zobowiązanie wykonano w znacznej części.
Gdy wykonawca opóźnia się z rozpoczęciem lub wykonaniem prac tak dalece, że nie jest prawdopodobne, aby ukończył je w terminie, a także w innych przypadkach wynikających z umowy i przepisów, zwykle po wezwaniu z dodatkowym terminem.
Sporządzić inwentaryzację wykonanych robót, zebrać dokumentację, ocenić, co należy się wykonawcy za wykonane prace, i przygotować prawidłowe oświadczenie o odstąpieniu z dowodem doręczenia.
Tak, po odstąpieniu od umowy lub w razie rażących zaniedbań wykonawcy. Warto zadbać o dokumentację i rozliczenie zaliczek, aby dochodzić od dotychczasowego wykonawcy zwrotu różnicy kosztów i odszkodowania.
Inwestor może żądać jej zwrotu w zakresie, w jakim roboty nie zostały wykonane, po rozliczeniu wykonanych prac. Szczegóły opisuje strona o zwrocie zaliczek i zadatków.
Wykazując, że przyczyny leżały po stronie inwestora, na przykład brak dostępu do placu budowy, zmiany zakresu prac albo niedostarczenie materiałów, oraz kwestionując wysokość kar umownych.
Aby omówić swoją sprawę, wystarczy zadzwonić pod numer +48 606 823 679 albo skorzystać z formularza kontaktowego. Kancelaria Adwokacka Adwokat Paulina Leszczyńska mieści się w Sosnowcu przy ul. Tetmajera 10 lok. 5, a sprawy prowadzi także dla klientów z okolicznych miast i z innych stron kraju.
Informacje zamieszczone na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. Przepisy oraz ich wykładnia mogą ulegać zmianom, dlatego przed podjęciem decyzji warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem.