Przerwa w wykonaniu kary pozwala skazanemu, który już odbywa karę pozbawienia wolności, czasowo opuścić zakład karny i przebywać na wolności przez określony czas. Przepisy Kodeksu karnego wykonawczego przewidują przerwę obligatoryjną z powodu ciężkiej choroby oraz przerwę fakultatywną z powodu ważnych względów rodzinnych lub osobistych. Wniosek rozpoznaje sąd penitencjarny, a od jego postanowienia przysługuje zażalenie. Ponowna przerwa co do zasady nie może zostać udzielona przed upływem roku od poprzedniej. Kancelaria w Sosnowcu przygotowuje wnioski o udzielenie przerwy i reprezentuje skazanych przed sądem penitencjarnym.
Autor: adwokat Paulina Leszczyńska. Treść zaktualizowano: 14 października 2026 r. Pozostałe tematy opisuje strona Prawo karne.
Sąd penitencjarny może udzielić przerwy z dwóch różnych powodów. Od powodu zależy, czy sąd musi ją udzielić, czy tylko może.
Skazany zachorował na chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę, która uniemożliwia dalsze odbywanie kary. Przerwa trwa do czasu ustania przeszkody.
Sąd może ją udzielić, gdy przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste. Ma co do zasady charakter czasowy i może wiązać się z obowiązkami.
| Przerwa obligatoryjna | Przerwa fakultatywna | |
|---|---|---|
| Podstawa | Choroba psychiczna lub inna ciężka choroba | Ważne względy rodzinne lub osobiste |
| Decyzja sądu | Sąd udziela przerwy | Sąd może udzielić przerwy |
| Czas | Do czasu ustania przeszkody | Czasowa, określana przez sąd |
| Dokumenty | Dokumentacja medyczna, niekiedy opinia biegłych lekarzy | Dokumenty rodzinne, zawodowe i inne dowody okoliczności |
| Obowiązki | Zależnie od sprawy | Sąd może zobowiązać do zgłaszania się do policji lub leczenia |
Sąd penitencjarny udziela przerwy, jeżeli skazany zachorował na chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę, która uniemożliwia dalsze odbywanie kary, w szczególności gdy pobyt w zakładzie karnym zagrażałby jego życiu lub zdrowiu. Przerwa trwa wtedy do czasu ustania przeszkody. Kluczowe znaczenie ma dokumentacja medyczna, a niekiedy także opinia biegłych lekarzy.
Sąd może udzielić przerwy również wtedy, gdy przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste. Mogą to być na przykład poważna choroba lub śmierć bliskiej osoby, konieczność zapewnienia opieki dzieciom albo osobie niesamodzielnej, istotne sprawy życiowe lub zawodowe, których nie można załatwić z zakładu karnego. Przerwa z tych powodów ma co do zasady charakter czasowy, a sąd może zobowiązać skazanego do określonych obowiązków, na przykład zgłaszania się do policji lub podjęcia leczenia.
Przepisy przewidują, że ponowna przerwa nie może zostać udzielona przed upływem roku od zakończenia poprzedniej i powrotu do zakładu karnego, chyba że zachodzi choroba psychiczna lub inna ciężka choroba skazanego albo wypadek losowy. Wniosek o przerwę może złożyć skazany, jego obrońca, a także dyrektor zakładu karnego.
Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające podane okoliczności: zaświadczenia lekarskie, dokumenty rodzinne, dokumenty dotyczące zatrudnienia lub innych zobowiązań. Sąd penitencjarny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu i wydaje postanowienie, od którego przysługuje zażalenie. Dobrze przygotowany wniosek, wskazujący konkretne okoliczności, ich czas trwania i dokumenty, zwiększa szansę na rzetelną ocenę sytuacji przez sąd.
Przerwa dotyczy skazanego, który już odbywa karę. Jeżeli kara jeszcze się nie rozpoczęła, właściwą instytucją jest odroczenie, które razem z przerwą opisuje strona odroczenie i przerwa w wykonaniu kary. Inne rozwiązania omówiono na stronie wykonywanie kary.
Kancelaria ocenia podstawy przerwy, zbiera dokumentację, przygotowuje wniosek i zażalenie oraz reprezentuje skazanego na posiedzeniu sądu penitencjarnego. Pierwszą rozmowę można odbyć w kancelarii w Sosnowcu albo w formie porady prawnej online.
Gdy skazany zachorował na chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę, która uniemożliwia dalsze odbywanie kary, w szczególności gdy pobyt w zakładzie karnym zagrażałby jego życiu lub zdrowiu.
Tak, jeżeli przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste, na przykład poważna choroba lub śmierć bliskiej osoby albo konieczność zapewnienia opieki dziecku. Sąd może przerwę udzielić, ale nie musi.
Przerwa obligatoryjna trwa do czasu ustania przeszkody, a fakultatywna ma charakter czasowy i jej długość określa sąd.
Skazany, jego obrońca i dyrektor zakładu karnego. Wniosek rozpoznaje sąd penitencjarny.
Co do zasady nie wcześniej niż po roku od zakończenia poprzedniej przerwy i powrotu do zakładu karnego. Wyjątkiem są choroba psychiczna, inna ciężka choroba oraz wypadek losowy.
Tak. Od postanowienia sądu penitencjarnego przysługuje zażalenie. Warto je poprzedzić analizą dokumentacji i ewentualnym uzupełnieniem dowodów.
Odroczenie dotyczy skazanego, który nie rozpoczął odbywania kary, a przerwa skazanego, który już odbywa karę. Obie opierają się na podobnych przesłankach.
Aby omówić swoją sprawę, wystarczy zadzwonić pod numer +48 606 823 679 albo skorzystać z formularza kontaktowego. Kancelaria Adwokacka Adwokat Paulina Leszczyńska mieści się w Sosnowcu przy ul. Tetmajera 10 lok. 5, a sprawy prowadzi także dla klientów z okolicznych miast i z innych stron kraju.
Informacje zamieszczone na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. Przepisy oraz ich wykładnia mogą ulegać zmianom, dlatego przed podjęciem decyzji warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem.