Zniesienie współwłasności pozwala zakończyć sytuację, w której własność tej samej nieruchomości przysługuje kilku osobom. Co do zasady każdy ze współwłaścicieli może w każdej chwili żądać zniesienia współwłasności. Może ono nastąpić umownie, przez porozumienie współwłaścicieli (przy nieruchomości w formie aktu notarialnego), albo przed sądem, który znosi współwłasność przez podział rzeczy, przyznanie jej jednemu lub kilku współwłaścicielom ze spłatą pozostałych albo sprzedaż i podział ceny. Kancelaria w Sosnowcu prowadzi takie sprawy zarówno na etapie negocjacji, jak i w postępowaniu sądowym.
Autor: adwokat Paulina Leszczyńska. Treść zaktualizowano: 13 października 2026 r. Pozostałe tematy opisuje strona Nieruchomości.
Wybór sposobu zależy przede wszystkim od tego, czy wszyscy współwłaściciele są zgodni co do tego, kto i co otrzyma.
Współwłaściciele ustalają zasady w umowie o zniesieniu współwłasności. Gdy przedmiotem jest nieruchomość, umowa wymaga formy aktu notarialnego. Wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.
Gdy porozumienie nie jest możliwe, każdy ze współwłaścicieli może złożyć wniosek do sądu rejonowego. Sąd wybiera sposób zniesienia i rozstrzyga o spłatach oraz rozliczeniach.
| Zniesienie umowne | Zniesienie sądowe | |
|---|---|---|
| Kiedy | Współwłaściciele są zgodni co do podziału, wartości i spłat | Brak porozumienia albo spór o wartość, udziały lub sposób zniesienia |
| Forma | Umowa, przy nieruchomości akt notarialny | Wniosek do sądu rejonowego i postępowanie sądowe |
| Kto rozstrzyga | Sami współwłaściciele | Sąd |
| Koszty | Opłaty notarialne zależne od wartości nieruchomości | Opłata sądowa i koszty dowodów, na przykład opinii biegłego |
| Rozliczenia | Ustalane w umowie, w tym nakłady i spłaty | Sąd może rozliczyć nakłady i pożytki w tym samym postępowaniu |
Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej i do korzystania z niej w takim zakresie, który nie wyłącza uprawnień pozostałych osób. W sprawach zwykłego zarządu, takich jak bieżąca eksploatacja, decyzje podejmuje się według zasad określonych w Kodeksie cywilnym, natomiast czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają co do zasady zgody wszystkich współwłaścicieli. Gdy nie można osiągnąć porozumienia, każdy ze współwłaścicieli może zwrócić się do sądu o rozstrzygnięcie.
Jeżeli współwłaściciele nie potrafią ustalić, kto z jakiej części nieruchomości korzysta, sąd może ustalić sposób korzystania z rzeczy wspólnej, czyli tak zwany podział do używania. To rozwiązanie nie znosi współwłasności, ale porządkuje korzystanie z nieruchomości do czasu jej zniesienia.
Współwłaściciele mają prawo do pożytków z rzeczy wspólnej proporcjonalnie do swoich udziałów i ponoszą proporcjonalnie koszty jej utrzymania. Z tego powodu pojawiają się roszczenia o zwrot poniesionych nakładów, o wynagrodzenie za wyłączne korzystanie z całej nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli oraz o rozliczenie opłat, podatków i remontów. Takie rozliczenia można prowadzić w odrębnej sprawie albo, w określonych przypadkach, razem ze zniesieniem współwłasności.
Jeżeli współwłaściciele są zgodni, mogą zawrzeć umowę o zniesieniu współwłasności. Gdy przedmiotem jest nieruchomość, umowa wymaga formy aktu notarialnego. To rozwiązanie jest zazwyczaj szybsze i mniej kosztowne od postępowania sądowego, ale wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli oraz starannego przygotowania: ustalenia wartości nieruchomości, wysokości ewentualnych spłat i sposobu rozliczenia nakładów. Gdy planowany jest podział nieruchomości, na przykład działki, podlega on odrębnym przepisom, w tym przepisom o gospodarce nieruchomościami i planowaniu przestrzennym.
Gdy porozumienie nie jest możliwe, każdy ze współwłaścicieli może złożyć wniosek o zniesienie współwłasności do sądu rejonowego, co do zasady właściwego dla miejsca położenia nieruchomości. Sąd może znieść współwłasność w jeden z następujących sposobów:
Wybór sposobu zależy od właściwości rzeczy, wniosków uczestników oraz ich możliwości finansowych. Wartość nieruchomości sąd ustala zwykle na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Wniosek powinien wskazywać współwłaścicieli, ich udziały i proponowany sposób zniesienia, a do wniosku dołącza się między innymi odpis księgi wieczystej.
Współwłasność często powstaje w następstwie innych zdarzeń. Po rozwodzie majątek wspólny małżonków jest dzielony w odrębnym postępowaniu, szczegóły opisuje strona o podziale majątku. Po śmierci właściciela spadkobiercy mogą wspólnie odziedziczyć nieruchomość, a rozliczenia następują w ramach działu spadku. Gdy jeden ze współwłaścicieli zajmuje cały lokal, rozliczenia mogą wiązać się także ze sprawą o opróżnienie lokalu.
Kancelaria analizuje stan prawny nieruchomości, przygotowuje projekty umów o zniesieniu współwłasności, wnioski do sądu i pisma procesowe, a także reprezentuje klientów w negocjacjach i przed sądem. Pomaga również we wstępnej ocenie, który sposób zniesienia współwłasności będzie w konkretnej sytuacji najbardziej odpowiedni. Pierwszą rozmowę można odbyć w kancelarii w Sosnowcu albo w formie porady prawnej online.
Co do zasady tak, i w każdej chwili. Zgoda pozostałych współwłaścicieli nie jest potrzebna, jeżeli sprawę rozstrzyga sąd.
Umowa o zniesieniu współwłasności może być zawarta w dowolnej formie, ale gdy przedmiotem jest nieruchomość, wymaga aktu notarialnego. Zniesienie przed sądem nie wymaga notariusza.
Przez fizyczny podział rzeczy, przyznanie jej jednemu lub kilku współwłaścicielom ze spłatą pozostałych albo sprzedaż rzeczy i podział ceny, zależnie od właściwości rzeczy i wniosków uczestników.
Jeżeli podział fizyczny nie jest możliwy, a żaden ze współwłaścicieli nie chce lub nie może przejąć nieruchomości ze spłatą pozostałych, sąd może zarządzić jej sprzedaż i podział uzyskanej ceny.
W określonych sytuacjach tak. Sąd może rozłożyć spłatę na raty, jeżeli przemawiają za tym okoliczności sprawy.
W określonych przypadkach tak. Rozliczenie nakładów i pożytków można prowadzić razem ze zniesieniem współwłasności albo w odrębnej sprawie, zależnie od sytuacji.
Tak. Po rozwodzie majątek wspólny dzieli się w sprawie o podział majątku, a po śmierci współwłaściciela udziały dziedziczą spadkobiercy i sprawę można rozstrzygnąć w ramach działu spadku albo zniesienia współwłasności.
Aby omówić swoją sprawę, wystarczy zadzwonić pod numer +48 606 823 679 albo skorzystać z formularza kontaktowego. Kancelaria Adwokacka Adwokat Paulina Leszczyńska mieści się w Sosnowcu przy ul. Tetmajera 10 lok. 5, a sprawy prowadzi także dla klientów z okolicznych miast i z innych stron kraju.
Informacje zamieszczone na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. Przepisy oraz ich wykładnia mogą ulegać zmianom, dlatego przed podjęciem decyzji warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem.