Eksmisja i opróżnienie lokalu

Eksmisja to przymusowe opróżnienie lokalu albo nieruchomości przez osobę, która nie ma do niej tytułu prawnego albo której tytuł wygasł. Co do zasady wymaga wyroku sądu (pozew o opróżnienie lokalu) z klauzulą wykonalności, a wykonuje ją komornik. W wyroku sąd rozstrzyga z urzędu także o uprawnieniu do lokalu socjalnego. Właściciel nie powinien samodzielnie wymieniać zamków ani wynosić rzeczy, ponieważ może to narazić go na roszczenia. Kancelaria w Sosnowcu prowadzi sprawy o eksmisję po stronie właścicieli i wynajmujących oraz pomaga osobom, którym eksmisja grozi.

UMÓW PORADĘ PRAWNĄ

Autor: adwokat Paulina Leszczyńska. Treść zaktualizowano: 13 października 2026 r. Pozostałe tematy opisuje strona Nieruchomości.

Eksmisja z dwóch stron: właściciel i osoba zajmująca lokal

W sprawie o eksmisję po jednej stronie jest osoba, która chce odzyskać lokal, a po drugiej ta, która go zajmuje. Każda z nich ma inne pytania i inne ryzyka.

Jeśli chcesz odzyskać lokal

Warto ocenić, czy najem został skutecznie wypowiedziany albo czy osoba zajmuje lokal bez tytułu prawnego, jakie są zaległości i dowody oraz czy możliwa jest droga szybsza niż zwykły pozew. Na końcu pozostaje pozew o opróżnienie lokalu i egzekucja przez komornika.

Przebieg sprawy →

Jeśli grozi Ci eksmisja

Możesz kwestionować skuteczność wypowiedzenia i podstawę żądania, a sąd z urzędu bada, czy przysługuje Ci lokal socjalny. W określonych okresach i sytuacjach przepisy ograniczają wykonanie eksmisji.

Obrona przed eksmisją →

SytuacjaNa co zwraca się uwagę
Najem zakończony wypowiedzeniemforma i przyczyna wypowiedzenia, zaległości, dodatkowy termin do zapłaty, skuteczność doręczenia
Brak umowy lub tytułu prawnegopodstawa zajmowania lokalu, dowody własności lub uprawnienia do lokalu, bezumowne korzystanie
Najem okazjonalny lub instytucjonalnyoświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji, wskazany lokal zamienny, warunki do nadania klauzuli wykonalności
Rozstanie małżonków lub osób bliskichpodstawa zajmowania lokalu, orzeczenie o sposobie korzystania z mieszkania lub o jego opróżnieniu
Nowy właściciel lokalutytuł prawny osoby zajmującej lokal, jej prawa wynikające z wcześniejszych umów

Jak wygląda sprawa o opróżnienie lokalu

Najczęstszy przebieg sprawy o eksmisję wygląda następująco:

  1. ocena dokumentów i podstawy żądania, w tym umowy najmu, wypowiedzenia, księgi wieczystej i zaległości,
  2. wezwanie do opuszczenia lokalu i zapłaty, a przy zaległym czynszu zazwyczaj także wyznaczenie dodatkowego terminu do zapłaty przed wypowiedzeniem,
  3. pozew o opróżnienie lokalu do sądu rejonowego, często połączony z roszczeniem o zapłatę zaległego czynszu i odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu,
  4. wyrok, w którym sąd orzeka także o uprawnieniu do lokalu socjalnego,
  5. nadanie klauzuli wykonalności i wniosek do komornika o wykonanie wyroku.

Przy najmie okazjonalnym i instytucjonalnym droga bywa krótsza, ponieważ oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego pozwala złożyć wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, o ile spełnione zostały warunki ustawowe. Wypowiedzenie umowy najmu i zagadnienia związane z czynszem i kaucją opisuje strona o sporach między wynajmującym a najemcą.


Lokal socjalny i ochrona osób eksmitowanych

Orzekając o opróżnieniu lokalu, sąd z urzędu rozstrzyga, czy osobie eksmitowanej przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego. Gdy sąd takie uprawnienie przyzna, wykonanie eksmisji jest co do zasady uzależnione od tego, że gmina zapewni lokal socjalny. Przepisy chronią w szczególności niektóre grupy osób, na przykład kobiety w ciąży, małoletnich, osoby niepełnosprawne czy obłożnie chore, a w okresie od 1 listopada do 31 marca wykonanie eksmisji osób, którym nie zapewniono lokalu socjalnego lub pomieszczenia tymczasowego, jest ograniczone. Zakres ochrony zależy od okoliczności konkretnej sprawy.


Obrona przed eksmisją

Osoba, wobec której złożono pozew o opróżnienie lokalu, może przede wszystkim kwestionować podstawę żądania, w tym skuteczność wypowiedzenia umowy, wykazywać zapłatę zaległości oraz wnosić o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego. Znaczenie ma także sytuacja rodzinna i majątkowa, na przykład obecność małoletnich dzieci. Kancelaria przygotowuje odpowiedź na pozew, wnioski dowodowe, wnioski w postępowaniu egzekucyjnym i reprezentuje klientów przed sądem.


Eksmisja po rozstaniu i w rodzinie

Spory o mieszkanie dotyczą też członków rodziny. Przy rozwodzie sąd może orzec o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, a w wyjątkowych sytuacjach, na przykład przy rażąco nagannym zachowaniu jednego z małżonków, także o opróżnieniu lokalu (rozwód). Gdy mieszkanie jest współwłasnością, rozliczenia i dalsze losy nieruchomości mogą rozstrzygnąć się w sprawie o zniesienie współwłasności lub o podział majątku. W sytuacji przemocy domowej przepisy przewidują odrębne środki ochrony, w tym możliwość zobowiązania sprawcy do opuszczenia lokalu.


Zakres pomocy kancelarii

Kancelaria ocenia podstawę żądania i dokumenty, sporządza wezwania i wypowiedzenia, składa pozwy o opróżnienie lokalu i o zapłatę, reprezentuje klientów w postępowaniu przed sądem oraz w postępowaniu egzekucyjnym przed komornikiem. Pomaga także osobom, którym eksmisja grozi, w obronie i w negocjacjach, na przykład o termin wyprowadzki. Pierwszą rozmowę można odbyć w kancelarii w Sosnowcu albo w formie porady prawnej online. Powiązane sprawy o zapłatę opisuje strona o sprawach o zapłatę.


Najczęstsze pytania o eksmisję

Czy do eksmisji potrzebny jest wyrok sądu?

Co do zasady tak. Eksmisję wykonuje komornik na podstawie wyroku z klauzulą wykonalności. Wyjątkiem są sytuacje, w których tytułem wykonawczym jest akt notarialny z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji, na przykład przy najmie okazjonalnym, o ile spełnione są warunki ustawowe.

Czy właściciel może sam wymienić zamki albo wynieść rzeczy lokatora?

Nie powinien. Samodzielne wejście do lokalu, wymiana zamków lub usunięcie rzeczy może narazić właściciela na roszczenia i odpowiedzialność. Właściwa droga prowadzi przez sąd i komornika.

Co to jest lokal socjalny i kiedy przysługuje?

To lokal o obniżonym standardzie, który zapewnia gmina. Orzekając o opróżnieniu lokalu, sąd z urzędu rozstrzyga, czy osobie eksmitowanej przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, a jego przyznanie zależy od okoliczności sprawy.

Czy eksmisję można wykonać w zimie?

W okresie od 1 listopada do 31 marca przepisy ograniczają wykonanie eksmisji osób, którym nie zapewniono lokalu socjalnego lub pomieszczenia tymczasowego. Zakres ograniczeń zależy od konkretnej sytuacji.

Czy można dochodzić zapłaty zaległego czynszu razem z eksmisją?

Tak. Pozew o opróżnienie lokalu często łączy się z roszczeniem o zapłatę zaległego czynszu oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu.

Czy można wyeksmitować członka rodziny lub byłego małżonka?

Możliwe jest to w określonych sytuacjach, ale zależy od tytułu prawnego do lokalu i okoliczności. Przy rozwodzie sąd może orzec o sposobie korzystania z mieszkania, a w wyjątkowych przypadkach o jego opróżnieniu.

Co zrobić po otrzymaniu pozwu o opróżnienie lokalu?

Warto ocenić pozew jak najszybciej, ponieważ sąd wyznacza termin na odpowiedź. Odpowiedź może zawierać zarzuty co do podstawy żądania, dowody zapłaty i wniosek o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego.


Porada prawna w sprawie eksmisji

Aby omówić swoją sprawę, wystarczy zadzwonić pod numer +48 606 823 679 albo skorzystać z formularza kontaktowego. Kancelaria Adwokacka Adwokat Paulina Leszczyńska mieści się w Sosnowcu przy ul. Tetmajera 10 lok. 5, a sprawy prowadzi także dla klientów z okolicznych miast i z innych stron kraju.


Powiązane tematy

Informacje zamieszczone na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. Przepisy oraz ich wykładnia mogą ulegać zmianom, dlatego przed podjęciem decyzji warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem.